Spesiale bedeling vir klein besighede

2

Vraag: Akkommodeer arbeidswetgewing die uitdagings wat deur klein besighede in die gesig gestaar word? 

Antwoord:Ja, sekere bepalings van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes (WBDV) is verslap om klein besighede te akkommodeer, in die besonder werkgewers wat minder as 10 werknemers in diens het.

Kort verduideliking: Nie baie werkgewers is bewus van die ministeriële vasstelling wat reeds in 1999 (‘die Kleinbesigheidsvasstelling’) ten opsigte van klein besighede uitgereik is nie. Hoewel die bepalings nie so verrykend is soos wat mens sou hoop nie, kan sommige daarvan heel handig vir die klein werkgewer te pas kom. Dit sluit in dat weeklikse oortyd, d.w.s. ure bo 45 uur per week gewerk, tot 15 uur per week (in plaas van 10 uur) beperk word en dat die werkgewer vir die eerste tien uur oortyd per week slegs een en een derde van die werknemer se gewone koers (in plaas van een en ʼn half maal die gewone koers) aan die werknemer hoef te betaal. Wanneer ʼn ooreenkoms vir die bepaling van die gemiddelde van normale ure en oortydure ter sprake kom, hoef sodanige ooreenkoms slegs op individuele grondslag met werknemers ooreengekom te word. Dit hoef nie ʼn kollektiewe ooreenkoms te wees nie.

ʼn Verdere voordeel hou met gesinsverantwoordelikheidsverlof verband. Gewoonlik is werknemers op 3 dae betaalde gesinsverantwoordelikheidsverlof per jaar geregtig. Die toegewing wat deur die Kleinbesigheidsvasstelling gemaak word, is dat ʼn werkgewer en ʼn werknemer ooreen kan kom om die werknemer se jaarlikse verlof met die aantal dae gesinsverantwoordelik-heidsverlof wat toegestaan word, te verminder. Indien sodanige bepaling in die dienskontrak bevat word, kan enige gesinsverantwoordelikheidsverlof wat deur die werknemer geneem word, van jaarlikse verlof afgetrek word. In effek sal gesinsverantwoordelikheidsverlof vir klein besighede dus onbetaald wees.

Die Kleinbesigheidsvasstelling geld nie in die geval van huishulpe, die openbare dienssektor, ʼn werkgewer met meer as een besigheid, of enige besigheid wat deur die verdeling of ontbinding van ʼn bestaande besigheid gevorm is nie. Hoewel die bepalings in ʼn ooreenkoms van ʼn bedingingsraad, of sektorale vasstelling, voorrang bo die Kleinbesigheidsvasstelling geniet, mag daar tog sektorale vasstellings wees wat die bepalings van die Kleinbesigheidsvasstelling erken, byvoorbeeld die sektorale vasstelling vir die gasvryheidsbedryf. 

Artikel geskryf deur Jan Truter van Labourwise 

www.labourwise.co.za is ʼn aanlyn arbeidsbetrekkingediens wat ten doel het om werkgewers met die inwerkingstelling van doeltreffende arbeidsbetrekkinge van hulp te wees. Hulle kan via die webtuiste of by info@labourwise.co.za gekontak word.

Share Button